Αποστολή «Αρτεμις ΙΙ»: Αυτή τη φορά θα μείνουμε στη Σελήνη

 πηγή: kathmerini.gr

Η πρώτη από το 1972 στελεχωμένη αποστολή στο φεγγάρι απογειώνεται την 1η Απριλίου. Στόχος οι εγκαταστάσεις που θα επιτρέψουν την εξαγωγή ορυκτών. Πόσο πιθανή είναι μια εξωγήινη αντιπαράθεση μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων

6' 46" χρόνος ανάγνωσης

• 
  
• 
  
• 
  
• 
  

Την Τετάρτη 1η Απριλίου 2026 αναμένεται να ζήσουμε μια ιστορική στιγμή, η οποία δεν θα έχει σχέση με πολέμους: θα πραγματοποιηθεί η εκτόξευση της αποστολής «Αρτεμις ΙΙ» της NASA για τη Σελήνη. Αυτή θα είναι η πρώτη, μετά το 1972, στελεχωμένη αποστολή έως το φεγγάρι. Η διαστημοσυσκευή Ωρίων θα μεταφέρει τέσσερις αστροναύτες σε απόσταση 384.400 χιλιομέτρων μακριά από τη Γη, θα μπει σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, το τετραμελές πλήρωμα θα εποπτεύσει την αθέατη πλευρά της (περίπου 7.400 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνειά της), τεστάροντας τα συστήματα του Ωρίωνα για τη συντήρηση και την ασφάλεια των πληρωμάτων, προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος για την αποστολή «Αρτεμις IV», η οποία αναμένεται να έχει προσσεληνωθεί έως το 2030.

Ενδιαμέσως, η αποστολή «Αρτεμις ΙΙΙ» θα επαναλάβει μια ακόμη περιφορά γύρω από τον δορυφόρο της Γης. Είχε προηγηθεί η μη στελεχωμένη «Αρτεμις Ι» το 2022, που επίσης τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Η «Αρτεμις ΙΙ» θα μεταφέρει για πρώτη φορά έπειτα από 54 χρόνια ανθρώπους έως τη Σελήνη. Το πλήρωμα θα περιλαμβάνει την Αμερικανίδα Κριστίνα Κοκ, την πρώτη γυναίκα που θα φτάσει μέχρι το φεγγάρι. Επίσης, ο Βίκτορ Γκλόβερ θα είναι ο πρώτος Αφροαμερικανός που θα ξεφύγει από την τροχιά της Γης και θα ταξιδέψει έως τη Σελήνη, ενώ και ο Καναδός Τζέρεμι Χάνσεν αναμένεται να είναι ο πρώτος μη Αμερικανός που θα πετύχει κάτι τέτοιο. Κυβερνήτης θα είναι ο Αμερικανός Ριντ Ουάιζμαν.

Οι αστροναύτες της αποστολής «Αρτεμις II» της NASA, στο Kennedy Space Center στη Φλόριντα, τον Σεπτέμβριο του 2023. Από αριστερά, ο Αμερικανός κυβερνήτης Ριντ Ουάιζμαν, ο Βίκτορ Γκλόβερ, πρώτος Αφροαμερικανός που θα ξεφύγει από την τροχιά της Γης και θα ταξιδέψει έως τη Σελήνη, η Αμερικανίδα Κριστίνα Κοκ, πρώτη γυναίκα που θα κάνει αυτό το ταξίδι, και ο Καναδός Τζέρεμι Χάνσεν, πρώτος μη Αμερικανός που θα πετύχει κάτι τέτοιο. [NASA / FRANK MICHAUX]

Το «γόητρο» στον Ψυχρό Πόλεμο

«Η περιπέτεια της Σελήνης τη δεκαετία του 1960 ήταν ένα παιχνίδι γοήτρου ανάμεσα σε Αμερική και Σοβιετική Ενωση», μας εξηγεί ο Ιωάννης Δαγκλής, καθηγητής Διαστημικής Φυσικής του ΕΚΠΑ, πρώην πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος, μέλος της Διεθνούς Αστροναυτικής Ακαδημίας και επιτροπών εμπειρογνωμόνων της NASA, της European Space Agency (ESA) κ.ά. «Τότε όμως το φεγγάρι θεωρούνταν ότι ήταν τόπος παντελώς άχρηστος για την ανθρωπότητα. Πλέον η εικόνα που έχουμε είναι τελείως διαφορετική». Το 1969, ο άνθρωπος «έριξε μια ματιά» στη Σελήνη. Το 2026 πάει για να μείνει. Κατά τον κ. Δαγκλή, αυτό συμβαίνει για δύο κυρίως λόγους. «Ο ένας είναι οι πλούσιες και πολύτιμες πρώτες ύλες. Το ισότοπο Ηλιο-3 είναι πάρα πολύ σημαντικό για μελλοντική παραγωγή ενέργειας μέσω σύντηξης. Υπάρχει επίσης νερό, κυρίως σε μορφή πάγου στους πόλους. Η ύπαρξη νερού επιβεβαιώθηκε από την ινδική αποστολή “Chandrayaan-1”.

Πάγος σημαίνει νερό
Εχουν εντοπιστεί μεγάλες ποσότητες επιφανειακού πάγου, κυρίως στον νότιο πόλο της Σελήνης, αλλά εκτιμάται ότι υπάρχουν επίσης μεγάλες ποσότητες υπόγειου πάγου στον βόρειο πόλο. Δεν θα χρειάζεται να μεταφέρεται νερό από τη Γη. Ιωάννης Δαγκλής
Πρώην πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος.

»Εχουν εντοπιστεί μεγάλες ποσότητες επιφανειακού πάγου, κυρίως στον νότιο πόλο της Σελήνης, αλλά εκτιμάται ότι υπάρχουν επίσης μεγάλες ποσότητες υπόγειου πάγου στον βόρειο πόλο. Δεν θα χρειάζεται να μεταφέρεται νερό (με μεγάλο κόστος) από τη Γη. Μάλιστα, εκτιμούν ότι θα είναι 90% φθηνότερο να παράγουν πόσιμο νερό επί τόπου. Και βέβαια μπορούν να παράγουν και οξυγόνο από το νερό. Γι’ αυτό υπάρχει και αυξημένο ενδιαφέρον της Κίνας. Οι Κινέζοι ήταν οι πρώτοι που προσσελήνωσαν άκατο στην αθέατη πλευρά της Σελήνης (σ.σ. αποστολή “Τσανγκ 4” στις 3 Ιανουαρίου 2019).

»Ο δεύτερος λόγος της μόνιμης εγκατάστασης είναι ότι οι εκτοξεύσεις από τη Σελήνη για να πάμε οπουδήποτε αλλού (π.χ. στον Αρη) θα είναι πολύ ευκολότερες και πολύ φθηνότερες απ’ ό,τι από τη Γη. Βεβαίως, θα χρειαστεί πολύς χρόνος για όλα αυτά, κάπου μέσα στην επόμενη δεκαετία το νωρίτερο».

Η δρ Ανεζίνα Σολωμονίδου, πλανητολόγος, ειδική επιστήμονας ΕΛΚΕΔ, εκπρόσωπος της Ελλάδας στον τομέα Ανθρώπινης και Ρομποτικής Εξερεύνησης στην ESA, έχει παρακολουθήσει στενά το πρόγραμμα «Aρτεμις» και εκπροσωπεί την Ελλάδα στις επιτροπές εξερεύνησης του φεγγαριού και του Aρη στην ESA. Oπως λέει, «υπάρχει η εντύπωση ότι η Σελήνη μετά το ’70 “εγκαταλείφθηκε”. Στην πραγματικότητα, όμως, επενδύσαμε σε ρομποτικές αποστολές, στείλαμε διαστημόπλοια στα όρια του ηλιακού συστήματος. Κυρίως, μάθαμε από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό πώς μπορεί να ζει ο άνθρωπος έξω από τη Γη. Τώρα η Σελήνη λειτουργεί δοκιμαστικά, ώστε να καταλάβουμε αν μπορούμε να φτιάξουμε υποδομές πέρα από το προστατευμένο περιβάλλον της Γης. Κυρίως μας ενδιαφέρει αυτό που αποκαλούμε αξιοποίηση επιτόπιων πόρων (in situ resource utilization). Από την εξαγωγή, για παράδειγμα, του πάγου, μπορούμε να παράγουμε πόσιμο νερό, οξυγόνο και υδρογόνο. Η λεγόμενη “σκοτεινή πλευρά”, που στην πραγματικότητα είναι η αθέατη πλευρά, προσφέρει μοναδικές συνθήκες για επιστημονική έρευνα, καθώς προστατεύεται από τις ραδιοπαρεμβολές της Γης».

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διπλωματικές περιπλοκές της υπόθεσης. «Στο πλαίσιο της έντονης διεθνούς κινητοποίησης για εγκατάσταση στο φεγγάρι, έχουν δημιουργηθεί δύο ανταγωνιστικές κοινοπραξίες», εξηγεί ο κ. Δαγκλής. «Οι Συμφωνίες “Aρτεμις”, με ηγέτη – συντονιστή τις ΗΠΑ και ο Διεθνής Σεληνιακός Ερευνητικός Σταθμός – ILRS (International Lunar Research Station), με συντονιστή την Κίνα. Τον Οκτώβριο του 2020 οι ΗΠΑ και επτά ακόμη κράτη (Αυστραλία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιαπωνία, Ιταλία, Καναδάς, Λουξεμβούργο) συνυπέγραψαν τις Συμφωνίες “Aρτεμις” – “Αρχές συνεργασίας για τη μη στρατιωτική εξερεύνηση και χρήση της Σελήνης, του Aρη, των κομητών και των αστεροειδών για ειρηνικούς σκοπούς”.

Μικρές βάσεις
Δεν μιλάμε για «αποικίες», όπως τις έχουμε δει στις περισσότερες sci-fi ταινίες. Μιλάμε για μικρές, ελεγχόμενες βάσεις με κλειστά συστήματα υποστήριξης ζωής, παραγωγή ενέργειας και αξιοποίηση τοπικών πόρων. Οχι για πόλεις στη Σελήνη.
Δρ Ανεζίνα Σολωμονίδου 
Εκπρόσωπος της Ελλάδας στον τομέα Ανθρώπινης και Ρομποτικής Εξερεύνησης στην ESA.

Σε χρόνο-αστραπή, τον Μάρτιο του 2021, η Κίνα και η Ρωσία υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης για τη συνεργασία στην κατασκευή του ILRS. Μέχρι σήμερα 61 κράτη έχουν προσχωρήσει στις Συμφωνίες “Aρτεμις” και 13 χώρες στον ILRS. Το 2024 υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στον ILRS η Τουρκία, και ως εκ τούτου αναμενόμενος εταίρος των Συμφωνιών “Αρτεμις”. Ωστόσο, δεν έχει υπογράψει ακόμη. Η Ελλάδα υπέγραψε, ως 35η χώρα, τις Συμφωνίες “Αρτεμις” τον Φεβρουάριο του 2024 στην Ουάσιγκτον». Οπως αναφέρθηκε ήδη, τα δύο «αγκάθια» των συμφωνιών είναι η εκμετάλλευση των σεληνιακών πόρων και η δημιουργία περιμέτρων ασφαλείας.

Τι μπορεί να σημαίνει πρακτικά το δεύτερο; «Το πιθανότερο είναι ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι θα θέλουν να δημιουργήσουν σεληνιακές βάσεις όσο το δυνατόν πιο κοντά στα “κοιτάσματα” νερού», απαντάει ο κ. Δαγκλής. «Πώς θα αντιμετωπίσει ο πρώτος τον δεύτερο; Θα επικαλεστεί λόγους ασφαλείας και θα ζητήσει να μην προσσεληνωθούν άλλοι στην περιοχή; Και πόση θα είναι αυτή η περίμετρος ασφαλείας; Είναι ορατός ο κίνδυνος σύγκρουσης».

Τι θα τρώνε οι μελλοντικοί εξερευνητές του φεγγαριού; Ρεβίθια, απαντούν οι επιστήμονες

«Δεν μπορείς να διεκδικήσεις κάποια περιοχή στη Σελήνη, μπορείς όμως να πεις ότι πραγματοποιείς έρευνες στις οποίες δεν μπορεί κάποιος τρίτος να παρέμβει», μας λέει ο Τζέιμς Κάρπεντερ, διευθυντής της ομάδας επιστημονικής έρευνας για το φεγγάρι στην ESA. «Αν δύο χώρες πραγματοποιούν έρευνες σε κοντινή απόσταση η μία από την άλλη, είναι πολύ πιθανό να δημιουργηθούν προβλήματα λόγω της σκόνης και των σκουπιδιών που θα συγκεντρωθούν, καθώς και εξαιτίας μολύνσεων που μπορεί να προκληθούν και να επηρεάσουν τις έρευνες». Πλέον θα μιλάμε για αποικίες στη Σελήνη;

Η κ. Σολωμονίδου διαφωνεί. «Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν μιλάμε για “αποικίες”, όπως τις φανταζόμαστε ή όπως τις έχουμε δει στις περισσότερες sci-fi ταινίες. Μιλάμε για μικρές, ελεγχόμενες βάσεις με κλειστά συστήματα υποστήριξης ζωής, παραγωγή ενέργειας και αξιοποίηση τοπικών πόρων. Οχι για πόλεις στη Σελήνη. Είναι ένα δοκιμαστικό πεδίο για να αξιολογήσουμε αν μπορούμε να υπάρχουμε με ασφάλεια πέρα από τη Γη».

Ο «ελκυστικός» Αρης

Μήπως η μεγάλη κουβέντα δεν είναι η Σελήνη αλλά ο Αρης; «Ο Αρης είναι επιστημονικά ένας εξαιρετικά ελκυστικός στόχος», τονίζει η κ. Σολωμονίδου, «αλλά είναι και ένα πολύ εχθρικό περιβάλλον. Εχει λεπτή ατμόσφαιρα, έντονη ακτινοβολία, χαμηλές θερμοκρασίες και τεράστιες αποστάσεις από τη Γη. Αρα, ναι, είναι ρεαλιστικός στόχος μακροπρόθεσμα. Οχι όμως άμεσα, και σίγουρα όχι με όρους εγκατάστασης στο ορατό μέλλον. Η Σελήνη λειτουργεί ως δοκιμαστικό πεδίο». «Οντως, οι αστροναύτες θα εκτεθούν σε μηδενική βαρύτητα και κοσμικές ακτινοβολίες, από αυτές που δεν υφίστανται στον ίδιο βαθμό σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη», επιβεβαιώνει ο Τζέιμς Κάρπεντερ. «Κάτι ακόμη πολύ σημαντικό είναι ο ψυχολογικός παράγοντας: όσοι πάνε στον Αρη, στην ουσία δεν θα επιστρέψουν στη Γη. Απαιτείται τεράστια ψυχολογική προετοιμασία γι’ αυτό».

πηγή: kathmerini.gr

Remaining Time -0:00

 

Τι είναι το «Ματωμένο Φεγγάρι»: που θα δούμε στον νυχτερινό ουρανό, 3 Μαρτίου 2026

 

Το «Ματωμένο Φεγγάρι» είναι το φεγγάρι που παίρνει ένα εντυπωσιακό κόκκινο χρώμα κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης Σελήνης.

Το φαινόμενο εμφανίζεται όταν η σκιά της Γης καλύπτει πλήρως τo φεγγάρι, φιλτράροντας το ηλιακό φως μέσα από την ατμόσφαιρά μας και βάφοντας την επιφάνεια της Σελήνης βαθύ κόκκινο ή χάλκινο καφέ χρώμα.Επειδή η τροχιά της Σελήνης έχει ελαφρώς μια κλίση, οι περισσότερες πανσέληνοι δεν ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τη Γη και τον Ήλιο. Όταν όμως αυτό συμβαίνει, το αποτέλεσμα είναι μια εντυπωσιακή έκλειψη «Ματωμένης Σελήνης», ένα φαινόμενο που συναρπάζει τους παρατηρητές του ουρανού εδώ και αιώνες.

Η επόμενη «Ματωμένη Σελήνη» θα εμφανιστεί στις 3 Μαρτίου 2026 και θα αποτελέσει την τελευταία ολική έκλειψη Σελήνης σε οποιοδήποτε σημείο της Γης μέχρι την Πρωτοχρονιά του 2028-2029.

Πόσο συχνά εμφανίζεται το «Ματωμένο Φεγγάρι»;

Ονομάζεται έτσι επειδή κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης Σελήνης, η ατμόσφαιρα της Γης φιλτράρει το ηλιακό φως και διασκορπίζει το μπλε φως, με αποτέλεσμα η Σελήνη να λάμπει σε κόκκινες ή χάλκινες αποχρώσεις.

Περίπου το 29% όλων των σεληνιακών εκλείψεων είναι ολικές εκλείψεις. Η Γη βιώνει κατά μέσο όρο περίπου δύο σεληνιακές εκλείψεις τον χρόνο. Στα περισσότερα σημεία του πλανήτη, μπορεί κανείς να δει μια ολική έκλειψη Σελήνης περίπου κάθε δυόμισι χρόνια.

Δεν δημιουργούν όλες οι σεληνιακές εκλείψεις ένα ματωμένο φεγγάρι. Όταν η Γη καλύπτει μόνο ένα μέρος του Ήλιου, τότε το πιο σκοτεινό κομμάτι της σκιάς της πέφτει πάνω σε ένα τμήμα της Σελήνης και προκαλείται μερική έκλειψη.

Κατά την ολική έκλειψη η Σελήνη βρίσκεται εξ ολοκλήρου μέσα στη σκιά της Γης και τότε εμφανίζεται το εντυπωσιακό φαινόμενο του «Ματωμένου Φεγγαριού».

Το ηλιακό φως που περνά μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης φιλτράρεται και διασκορπίζεται, με αποτέλεσμα να αφαιρείται το μπλε φως και να φτάνουν στη Σελήνη μόνο τα μεγαλύτερα μήκη κύματος, δηλαδή τα κόκκινα και πορτοκαλί. Αυτό είναι το ίδιο φαινόμενο που κάνει την ανατολή και τη δύση του Ήλιου να φαίνονται κόκκινες, και «λούζει» τη Σελήνη με μια χάλκινη λάμψη.

Η ακριβής απόχρωση του «Ματωμένου Φεγγαριού» μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τις συνθήκες της ατμόσφαιρας. Η ηφαιστειακή τέφρα, ο καπνός από πυρκαγιές, η σκόνη ή η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορούν να την κάνουν να φαίνεται πιο σκούρα ή πιο έντονη.

Σύμφωνα με τη NASA, σημειώνονται δύο έως τέσσερις σεληνιακές εκλείψεις κάθε χρόνο. Αν και πλανήτες και δορυφόροι σε όλο το ηλιακό σύστημα δημιουργούν σκιές, μόνο η Γη προκαλεί σεληνιακές εκλείψεις που καλύπτουν πλήρως τη Σελήνη της – μια κοσμική ευθυγράμμιση που δεν θα διαρκέσει για πάντα, καθώς η Σελήνη απομακρύνεται αργά από τη Γη κατά περίπου 4 εκατοστά τον χρόνο.

patrisnews.gr 

Έρχεται εντυπωσιακή «παρέλαση» έξι πλανητών - Πότε θα είναι ορατό το φαινόμενο στην Ελλάδα

 

Οι λάτρεις του διαστήματος θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν ένα μοναδικό θέαμα στο τέλος του μήνα

Πλανήτες (freepik.com)

Έξι πλανήτες ευθυγραμμίζονται σε μια σπάνια παρέλαση στο τέλος του Φεβρουαρίου.

Το ουράνιο θέαμα θα είναι πιο εντυπωσιακό στις 28 Φεβρουαρίου, όταν ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας θα ευθυγραμμιστούν στον ουρανό.

Οι λάτρεις του διαστήματος θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν ένα μοναδικό θέαμα στο τέλος του μήνα, καθώς έξι πλανήτες θα εμφανιστούν κοντά ο ένας στον άλλο στον νυχτερινό ουρανό.

Το φαινόμενο, γνωστό ως παρέλαση πλανητών ή πλανητική ευθυγράμμιση, συμβαίνει όταν τουλάχιστον τέσσερις ή πέντε πλανήτες είναι ορατοί ταυτόχρονα, σύμφωνα με τη NASA. Στις 28 Φεβρουαρίου, οι αστρονόμοι θα έχουν την ευκαιρία να παρατηρήσουν τον Ερμή, την Αφροδίτη, τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα να ευθυγραμμίζονται κοντά στον ουρανό, δημιουργώντας ένα σπάνιο πλανητικό θέαμα.

Γιατί γίνονται οι πλανητικές παρελάσεις;

Όπως αναφέρει το BBC, οι πλανητικές παρελάσεις γίνονται επειδή οι πλανήτες περιστρέφονται γύρω από τον ήλιο σε περίπου το ίδιο επίπεδο, γνωστό ως επίπεδο της εκλειπτικής. Αν και κάθε πλανήτης κινείται με διαφορετική ταχύτητα και απόσταση, υπάρχουν στιγμές που αρκετοί από αυτούς φαίνονται να ευθυγραμμίζονται από την προοπτική της Γης.

Έχει συμβεί κάτι παρόμοιο στο παρελθόν;

Ναι. Στις 27 Φεβρουαρίου 2025, επτά πλανήτες, συμπεριλαμβανομένων του Ερμή, της Αφροδίτης, του Άρη, του Δία, του Κρόνου, του Ουρανού και του Ποσειδώνα, ευθυγραμμίστηκαν σε ένα σπάνιο θέαμα που δεν θα ξαναδούμε μέχρι το 2040.

Κατά τη στιγμή της ευθυγράμμισης, ο Γκρεγκ Μπράουν, αστρονόμος στο Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρήνουιτς, δήλωσε στο PA Media: «Ομαδοποιήσεις τριών, τεσσάρων ή ακόμα και πέντε πλανητών που είναι ορατές δεν είναι ασυνήθιστες, εμφανίζονται τακτικά καθ' όλη τη διάρκεια του έτους... Όμως, όσο περισσότεροι πλανήτες εμπλέκονται, τόσο περισσότερα πράγματα πρέπει να ευθυγραμμιστούν για να είναι ορατά ταυτόχρονα. Αυτό κάνει τις πλήρεις παρελάσεις επτά πλανητών αρκετά σπάνιες».

Ποιοι πλανήτες θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι;

Σύμφωνα με τη NASA, οι ευκαιρίες παρατήρησης πολλών πλανητών μπορούν να διαρκέσουν από εβδομάδες έως περισσότερο από ένα μήνα, καθώς οι κινήσεις των πλανητών είναι αργές και σταδιακές. Μερικοί θα μπορέσουν να δουν την ευθυγράμμιση ήδη από αυτό το Σαββατοκύριακο, αλλά αυτό που κάνει την 28η Φεβρουαρίου ιδιαίτερα ξεχωριστή μέρα είναι ότι οι πλανήτες θα είναι πιο συγκεντρωμένοι και θα μπορούν να φανούν πολλοί πλανήτες μαζί στον βραδινό ουρανό.

Τέσσερις πλανήτες – ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης και ο Δίας – θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι. Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας, ωστόσο, θα χρειαστούν κιάλια ή τηλεσκόπιο, καθώς βρίσκονται σε τροχιά στις κρύες, απομακρυσμένες εξωτερικές περιοχές του ηλιακού συστήματος. Ο Ερμής μπορεί να είναι περιστασιακά δύσκολο να εντοπιστεί λόγω της χαμηλής του θέσης κοντά στον ορίζοντα

Πότε θα είναι η καλύτερη στιγμή για να δείτε την παρέλαση των πλανητών;

Η βέλτιστη στιγμή για να δείτε την ευθυγράμμιση θα είναι περίπου 30 λεπτά μετά την τοπική δύση του ηλίου, με το Star Walk να συνιστά στους θεατές να κοιτάξουν χαμηλά στον δυτικό ουρανό, ιδανικά με ανεμπόδιστη θέα και καθαρές καιρικές συνθήκες.

Η NASA εξηγεί ότι για να είναι ορατός ένας πλανήτης χωρίς οπτική βοήθεια, θα πρέπει να βρίσκεται τουλάχιστον μερικές μοίρες πάνω από τον ορίζοντα, με 10 μοίρες ή περισσότερο να είναι το ιδανικό.

«Αυτό είναι κρίσιμο, επειδή η ατμόσφαιρα της Γης κοντά στο έδαφος εξασθενεί τα ουράνια σώματα καθώς ανατέλλουν ή δύουν», λέει η NASA, προσθέτοντας: «Ακόμη και οι φωτεινοί πλανήτες γίνονται δύσκολο ή αδύνατο να εντοπιστούν όταν βρίσκονται πολύ χαμηλά, καθώς το φως τους διασκορπίζεται και απορροφάται στην πορεία του προς το μάτι σας».

Πού μπορώ να δω την παρέλαση των πλανητών;

Η ευθυγράμμιση θα είναι ορατή σε ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, αλλά επειδή η 28η Φεβρουαρίου είναι μια μέση ημερομηνία, οι θεατές σε διάφορα μέρη του κόσμου μπορεί να μπορούν να δουν την παρέλαση λίγες ημέρες πριν ή μετά από αυτή την ημερομηνία.

Σύμφωνα με το Star Walk, η καλύτερη θέα θα είναι στις 25 Φεβρουαρίου για το Σάο Πάολο, στις 28 Φεβρουαρίου για την Αθήνα, τη Νέα Υόρκη, την Πόλη του Μεξικού και το Τόκιο, την 1η Μαρτίου για το Πεκίνο, το Βερολίνο, το Λονδίνο και τη Βομβάη και στις 2 Μαρτίου από το Ρέικιαβικ.

πηγή: Έθνος, ethnos.gr 

Η NASA έκανε τη μεγαλύτερη ανακάλυψη οργανικών ενώσεων στον Άρη

σωμάτωση

Οι ερευνητές δεν ισχυρίζονται ότι βρήκαν βιοϋπογραφή όμως ένας ειδικός ανέφερε ότι το υλικό αυτό αποτελεί την καλύτερη ευκαιρία που είχαν ποτέ οι επιστήμονες για να εντοπίσουν ίχνη ζωής στον Άρη.

Το ρόβερ Curiosity της NASA ανακάλυψε τις μεγαλύτερες οργανικές ενώσεις που έχουν βρεθεί ποτέ στον Άρη, εγείροντας συναρπαστικά ερωτήματα για το αν η ζωή αναπτύχθηκε στον κόκκινο πλανήτη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.

Οι ενώσεις εντοπίστηκαν σε ένα δείγμα βράχου ηλικίας 3,7 δισεκατομμυρίων ετών, που συλλέχθηκε από τον Κόλπο Yellowknife, μια αρχαία αρειανή λίμνη που διέθετε όλα τα απαραίτητα συστατικά για τη ζωή στο θερμότερο και υγρότερο παρελθόν του πλανήτη.

Δοκιμές πάνω στο ρόβερ αποκάλυψαν ότι ο βράχος περιείχε αλκάνια μακριάς αλυσίδας, οργανικά μόρια που θεωρούνται υπολείμματα λιπαρών οξέων. Αν και οι ενώσεις αυτές μπορούν να σχηματιστούν από μη βιολογικές χημικές αντιδράσεις, είναι βασικά συστατικά των κυτταρικών μεμβρανών σε όλους τους ζωντανούςοργανισμούς στη Γη.

Υπάρχει ζωή στον Άρη;

Οι ερευνητές δεν ισχυρίζονται ότι βρήκαν βιοϋπογραφή – ένα αδιαμφισβήτητο στοιχείο που να δείχνει ότι υπήρξε ζωή – όμως ένας ειδικός ανέφερε ότι το υλικό αυτό αποτελεί την καλύτερη ευκαιρία που είχαν ποτέ οι επιστήμονες για να εντοπίσουν ίχνη ζωής στον Άρη.

Το ρόβερ Curiosity έχει διανύσει περισσότερα από 32 χιλιόμετρα στον κρατήρα Gale από τότε που προσεδαφίστηκε στον Άρη το 2012. Έξι χρόνια μετά την έναρξη της αποστολής, ανίχνευσε ίχνη οργανικών ενώσεων στον αρχαίο ιλυόλιθο, αλλά επρόκειτο για μόρια με σχετικά μικρές αλυσίδες άνθρακα.

Αυτή τη φορά, το Curiosity εντόπισε πολύ μεγαλύτερες οργανικές ενώσεις, όπως δεκάνιο, ενδεκάνιο και δωδεκάνιο.

Έρευνες στη Γη έδειξαν ότι το αρειανό δείγμα βράχου, γνωστό ως Cumberland, πιθανότατα περιείχε καρβοξυλικά οξέα ή λιπαρά οξέα, τα οποία μετατράπηκαν σε αλκάνια κατά τη διαδικασία θέρμανσης. «Αν και οι μη βιολογικές διαδικασίες μπορούν να σχηματίσουν αυτά τα οξέα, θεωρούνται καθολικά προϊόντα της βιοχημείας, τόσο στη Γη όσο και ενδεχομένως στον Άρη», έγραψαν οι επιστήμονες στην επιθεώρηση Proceedings of the National Academy of Sciences.

πηγή: in.gr

Η εντυπωσιακή στιγμή που ο Ήλιος καταπίνει τον κομήτη Halloween

 Ο κομήτης Halloween ανακαλύφθηκε από τη NASA τέλη Σεπτεμβρίου. Αφού πέρασε κοντά από τη Γη, έπειτα περιστράφηκε γύρω από τον Ήλιο. Το αποτέλεσμα ήταν να καταστραφεί πλήρως.

Η NASA κατέγραψε τη στιγμή που ο «Μεγάλος Κομήτης του Halloween» απορροφάται από τον Ήλιο.

Η διαστημική αποστολή της υπηρεσίας παρακολούθησε τον κομήτη να πετάει απευθείας στην καυτή τροχιά του Ήλιου, όπου διαλύθηκε χωρίς ίχνος τη Δευτέρα.

Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν τον C/2024 S1 ATLAS τον Σεπτέμβριο. Του έδωσαν το παρατσούκλι «Halloween» καθώς πλησίαζε η ομώνυμη γιορτή.

Η NASA είχε προβλέψει πως  ο κομήτης θα έλαμπε πιο φωτεινά από την Αφροδίτη κατά την εορταστική περίοδο, αλλά στις 24 Οκτωβρίου, ο ATLAS πέρασε κοντά από τη Γη και περιστράφηκε γύρω από τον Ήλιο.

Δείτε τη στιγμή που ο κομήτης Halloween διαλύεται:

«Μία σωρός από συντρίμμια»Το Παρατηρητήριο Ηλιακής και Ηλιοσφαιρικής (SOHO) της NASA ήταν το τελευταίο που είδε τον κομήτη καθώς πέταξε σε απόσταση 750.000 μιλίων από τον ήλιο και εξαφανίστηκε.

Ο Κάρλ Μπάταμς, υπεύθυνος για το Έργο Sungrazer της NASA, δήλωσε: «Αυτός ο κομήτης πιθανότατα ήταν ήδη μια σωρός από συντρίμμια όταν μπήκε στο οπτικό πεδίο του SOHO.

»Σε αντίθεση με τον κομήτη C/2023 A3, ο οποίος δεν πέρασε ποτέ πιο κοντά από περίπου το ένα τρίτο της απόστασης της Γης από τον ήλιο, ο C/2024 S1 είναι ένας αληθινός sungrazer. Πέρασε εντός του 1% της απόστασης της Γης από τον ήλιο και έχει πλήρως εξατμιστεί».

Και οι δύο κομήτες είναι γνωστοί ως «sungrazers» λόγω της πορείας τους κοντά στον αστέρα του πλανήτη μας, όπου φωτίζονται έντονα και συχνά σπάνε σε μικρότερα κομμάτια.

Σημάδια αστάθειας

Ο κομήτης Halloween είχε δείξει σημάδια αστάθειας όταν τον αναγνώρισαν τα τηλεσκόπια στη Χαβάη στις 27 Σεπτεμβρίου. Απελευθέρωνε ξαφνικά σκόνη και αέρια.

Αν και αυτή η συμπεριφορά δεν είναι ασυνήθιστη για έναν κομήτη, αποτελούσε ένδειξη θραύσης του πυρήνα, που σημαίνει ότι η σφαίρα πάγου αρχίζει να διασπάται.

Και όσο πιο μακριά στο Διάστημα σχηματίζεται ένα αντικείμενο, τόσο πιο γρήγορα είναι πιθανό να συμβεί αυτό.

Ο αστρονόμος Χάινριχ Κρέουτζ ήταν ο πρώτος που ονόμασε τους κομήτες στα τέλη της δεκαετίας του 1880, μελετώντας τους καθώς πλησίαζαν τον Ήλιο.

Έκτοτε πολλοί συνάδερφοί του ακολούθησαν το παράδειγμά του.

πηγή: in.gr ΔΙΑΣΤΗΜΑ

Διερχόμενα διαστημικά σκουπίδια και μια «ασυνήθιστη οσμή» αναστάτωσαν τον ISS

Μέσα σε μια εβδομάδα ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός χρειάστηκε να αποφύγει δύο διαστημικά σκουπίδια και να αντιμετωπίσει μια μυστηριώδη μυρωδιά σε ρωσικό σκάφος που κατέφθασε με προμήθειες.

Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS) πραγματοποίησε ελιγμούς για να αποφύγει διαστημικά σκουπίδια για δεύτερη φορά μέσα σε μια εβδομάδα, ενώ το πλήρωμα άρχισε τελικά να ξεφορτώνει τις προμήθειες από ένα ρωσικό σκάφος ανεφοδιασμού που ανέδυε μια «ασυνήθιστη οσμή».

Το απόγευμα τη Δευτέρας ώρα Ελλάδας, το ρωσικό σκάφος Progress 89, το οποίο παραμένει σταθμευμένο στον ISS από τον Αύγουστο, πυροδότησε τους προωστήρες του για 3,5 λεπτά για να αυξήσει το ύψος της τροχιάς του σταθμού κατά 500 μέτρα.

«Με τον ελιγμό αποφυγής το τροχιακό εργαστήριο μετακινήθηκε πιο μακριά από ένα θραύσμα δορυφόρου που πλησίαζε την πορεία πτήσης του σταθμού» ανέφερε η NASA.

Παρόμοιος ελιγμός είχε πραγματοποιηθεί και στις 19 Νοεμβρίου, όταν ο ISS βρέθηκε στην πορεία ενός θραύσματος από «παροπλισμένο αμυντικό μετεωρολογικό δορυφόρο» που διαλύθηκε το 2015, ανέφεραν αξιωματούχοι της NASA σύμφωνα με το Space.com.

Το πρόβλημα των διαστημικών σκουπιδιών γίνεται όλο και χειρότερο καθώς οι εκτοξεύσεις δορυφόρων αυξάνονται.

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία ESA, γύρω από τη Γη κινούνται σήμερα 40.500 αντικείμενα με πλάτος τουλάχιστον 10 εκατοστών, 1,1 εκατομμύρια αντικείμενα 1-10 εκατοστών και 130 εκατομμύρια με πλάτος τουλάχιστον ενός χιλιοστού.

Ακόμα και αυτά τα μικρά θραύσματα απειλούν τους ενεργούς δορυφόρους και τον ISS, δεδομένης της ταχύτητάς του. Στο ύψος των 400 χιλιομέτρων που κινείται ο σταθμός, η τροχιακή ταχύτητα υπερβαίνει τα 28.000 χιλιόμετρα την ώρα.

Σύμφωνα με έκθεση της NASA, από το 1999 έως το 2022 ο σταθμός χρειάστηκε να προχωρήσει σε ελιγμούς αποφυγής 32 φορές.

Μπόχα

Εκτός όμως από τα αδέσποτα διαστημικά αντικείμενα, το πλήρωμα του ISS είχε αυτές τις μέρες να αντιμετωπίσει και ένα πιο ασυνήθιστο ζήτημα, τη μυστηριώδη μυρωδιά που αναδυόταν από το ρωσικό σκάφος ανεφοδιασμού Progress 90, το οποίο κατέφθασε στον σταθμό την Κυριακή.

Η «ασυνήθιστη οσμή» και τα σταγονίδια που θεάθηκαν όταν άνοιξε η πόρτα του Progress ανάγκασαν το πλήρωμα να απομονώσει προσωρινά τη ρωσική υπομονάδα του σταθμού όπου είχε σταθμεύσει το σκάφος.

Αν και παραμένει άγνωστο περί τίνος επρόκειτο, η NASA εκτίμησε ότι ήταν αέρια που δραπέτευαν από το φορτίο του Progress λόγω αυξομειώσεων της πίεσης και της θερμοκρασίας κατά την πτήση.

Τα μηχανήματα καθαρισμού αέρα τέθηκαν σε λειτουργία και τη Δευτέρα η NASA ανακοίνωσε ότι η διαδικασία εκφόρτωσης των προμηθειών είχε επιτέλους αρχίσει.

Οι αστροναύτες δεν διέτρεξαν κίνδυνο, διαβεβαίωσε η αμερικανική διαστημική υπηρεσία.

Η θυρίδα που συνδέει το αμερικανικό και το ρωσικό τμήμα του ISS παραμένει συνήθως κλειστή λόγω διαρροής αέρα που συνεχίζεται εδώ και πέντε χρόνια στη ρωσική πλευρά.

Σε τροχιά εδώ και πάνω από 20 χρόνια, ο ISS θεωρείται πια γερασμένος και πρόκειται να καταστραφεί πέφτοντας στην ατμόσφαιρα γύρω

πηγη: in.gr  

Διαστημικό σκάφος της Κίνας προσεδαφίστηκε στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης

 

Η αποστολή, διάρκειας 53 ημερών, που άρχισε την 3η Μαΐου, αναμένεται να επιτρέψει να συγκεντρωθούν για πρώτη φορά δείγματα από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης.

FacebookXEmailΜοιραστείτε

Σκάφος-ανιχνευτής το οποίο εκτόξευσε η Κίνα στις αρχές Μαΐου

 προσεδαφίστηκε στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, προκειμένου 

να συλλέξει δείγματα, εξέλιξη που σηματοδοτεί νέο ορόσημο στην

 πρόοδο του φιλόδοξου διαστημικού προγράμματος της χώρας, που 

προσπαθεί να προφτάσει τις δύο χώρες με δεσπόζουσα θέση στο πεδίο αυτό.

Το σκάφος-ανιχνευτής Chang’e 6, που απογειώθηκε από το διαστημικό

 κέντρο εκτόξευσης Γουεντσάνγκ, στην τροπική νήσο Χαϊνάν (νότια), 

προσσεληνώθηκε στην πελώρια λεκάνη του Νότιου Πόλου – Άιτκεν

, έναν από τους μεγαλύτερους γνωστούς κρατήρες που έχουν δημιουργηθεί 

εξαιτίας πρόσκρουσης στο ηλιακό μας σύστημα, ανέφερε το Νέα Κίνα, 

επικαλούμενο την κινεζική υπηρεσία διαστήματος.

default50%75%100%150%200%300%400%

defaultmonospaced serifproportional serifmonospaced sans serifproportional sans serifcasualcursivesmall capital

defaultwhiteblackredgreenbluecyanyellowmagenta

default100%75%50%25%

defaultraiseddepresseduniformdrop shadowed

defaultwhiteblackredgreenbluecyanyellowmagenta

default100%75%50%25%0%

defaultwhiteblackredgreenbluecyanyellowmagenta

default100%75%50%25%0%

Η αποστολή, διάρκειας 53 ημερών, που άρχισε την 3η Μαΐου, αναμένεται

 να επιτρέψει, σύμφωνα με το επίσημο κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων, 

να

 συγκεντρωθούν για πρώτη φορά δείγματα από τη σκοτεινή πλευρά τη

ς Σελήνης, περιοχή του δορυφόρου της Γης η οποία σπανίως εξερευνάται.

Ο ανιχνευτής θα προσπαθήσει να συλλέξει σεληνιακό υλικό και να διεξαγάγει 

πειράματα στη ζώνη προσσελήνωσης.

Για αυτό, το σκάφος θα χρησιμοποιήσει τρυπάνι για να συλλέξει δείγματα 

κάτω από την επιφάνεια, καθώς και ρομποτικό χέρι για να συλλέξει δείγματα 

από την επιφάνεια.

Η διαδικασία αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέσα στις επόμενες δύο ημέρες

, διευκρίνισε το Νέα Κίνα.

Το Chang’e 6 θα προσπαθήσει κατόπιν να αναχωρήσει από τη σκοτεινή πλευρά 

του φεγγαριού.

Το 2019, η Κίνα είχε ήδη στείλει διαστημικό όχημα στην σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, που πάντως δεν προχώρησε στη συλλογή δειγμάτων.

Οι επιστήμονες εκτιμούν πως η σκοτεινή πλευρά της Σελήνης —λέγεται έτσι επειδή είναι αθέατη από τη Γη, όχι επειδή δεν φθάνουν σε αυτή ακτίνες του Ήλιου— είναι πολλά υποσχόμενη όσον αφορά την έρευνα, καθώς οι κρατήρες σε αυτή δεν έχουν καλυφθεί τόσο από αρχαίες ροές λάβας όσο αυτές της πλευράς που είναι πιο κοντινή και ορατή.

Μπορεί έτσι να συλλέξει δείγματα που θα βοηθήσουν να κατανοηθεί πώς σχηματίστηκε η Σελήνη.

«Τα δείγματα που συλλέγει το Chang’e 6 θα έχουν γεωλογική ηλικία περίπου τεσσάρων δισεκατομμυρίων ετών», εξήγησε ο Γκε Πινγκ, υποδιευθυντής του κινεζικού κέντρου εξερεύνησης της Σελήνης και διαστημικής μηχανικής.

 

Μεγάλες φιλοδοξίες

Η Κίνα έχει μεγεθύνει κατά πολύ το διαστημικό της πρόγραμμα επί προεδρίας του Σι Τζινπίνγκ, δαπανώντας δισεκατομμύρια δολάρια για να προφτάσει και πιθανόν ακόμη και να ξεπεράσει τις δυο χώρες που ηγούνται στον τομέα, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία.

Έχει ήδη καταγράψει αρκετές επιτυχίες, με πιθανόν θεαματικότερη την κατασκευή του διαστημικού σταθμού Tiangong («Επουράνιο Παλάτι»), όπου τον Απρίλιο εστάλη νέα ομάδα τριών αστροναυτών.

Η Κίνα μπόρεσε επίσης να στείλει στην επιφάνεια του Άρη διαστημικό όχημα (μικρό αυτοκινούμενο «rover»). Είναι η τρίτη χώρα που έστειλε άνθρωπο στο διάστημα με δικά της μέσα.

Το Πεκίνο έχει στόχο να αναπτύξει επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη ως το 2030 και να κατασκευάσει σεληνιακή βάση.

Η ταχεία πρόοδος του κινεζικού διαστημικού προγράμματος προκαλεί ωστόσο ανησυχία στην Ουάσιγκτον.

Τον Απρίλιο ο Μπιλ Νέλσον, ο επικεφαλής της NASA, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν αποδυθεί σε «κούρσα» με την Κίνα.

«Θεωρούμε ότι μεγάλο μέρος αυτού που αποκαλούν πολιτικό διαστημικό πρόγραμμα είναι στην πραγματικότητα στρατιωτικό πρόγραμμα», τόνισε καταθέτοντας σε επιτροπή αρμόδια για τις κρατικές δαπάνες στη Βουλή των Αντιπροσώπων στην Ουάσιγκτον.