Πέμπτη 2 Απριλίου 2026

Η πρώτη αποστολή της NASA στο Φεγγάρι μετά από σχεδόν 54 χρόνια - Εντυπωσιακές εικόνες Ξεκίνησε το ιστορικό ταξίδι του 1,1 εκατ. χιλιομέτρων των τεσσάρων αστροναυτών προς τη Σελήνη 🕛 χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό επόμενο άρθρο Ιστορικές στιγμές εκτυλίχθηκαν το βράδυ της Τετάρτης στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ, στη Φλόριντα των ΗΠΑ, από όπου εκτοξεύτηκε με προορισμό τη Σελήνη ο πύραυλος της NASA Artemis II, μεταφέροντας τέσσερις αστροναύτες. Είναι η πρώτη αποστολή στη Σελήνη μετά από 54 χρόνια, με τον πύραυλο να βρίσκεται πλέον σε τροχιά γύρω από τη Γη και να συνεχίζει για τις επόμενες ώρες, μέχρι να πραγματοποιηθεί η καύση έγχυσης προς τη Σελήνη, που θα τον στείλει στο υπόλοιπο ταξίδι των 240.000 μιλίων ή 384.000 χιλιομέτρων. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Κόσμος | 01.04.2026 22:22 Πώς οι ΗΠΑ περικύκλωσαν το Ιράν: Ποιες δυνάμεις έστειλαν στη Μέση Ανατολή και τι όπλα έχουν Μέσα στην κάψουλα Orion, οι τέσσερις αστροναύτες ξεκίνησαν αμέσως εργασίες για να αξιολογήσουν πώς το σκάφος ανταποκρίθηκε στην άνοδο προς την τροχιά με ταχύτητα 17.500 μιλίων την ώρα. Οι ελεγκτές πτήσης στο Χιούστον επιβεβαίωσαν ότι και τα τέσσερα ηλιακά πάνελ, τα οποία θα παρέχουν συνεχή ηλεκτρική ενέργεια καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού, αναπτύχθηκαν με επιτυχία. Η εκτόξευση σηματοδοτεί την πρώτη αποστολή μετά από αυτή του Apollo 17 τον Δεκέμβριο του 1972 που άνθρωποι εγκαταλείπουν τη χαμηλή τροχιά της Γης. «Το έθνος, και ο κόσμος, περίμενε πολύ καιρό για να το ξανακάνει αυτό», δήλωσε ο Reid Wiseman, βετεράνος αστροναύτης της NASA και διοικητής του Artemis II, στους δημοσιογράφους στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy την Κυριακή, καθώς το πλήρωμα — τρεις άνδρες και μία γυναίκα — έφτασε για να μπει σε καραντίνα πριν την εκτόξευση. video Τα ορόσημα Η δοκιμαστική τους πτήση διάρκειας 10 ημερών, που δεν θα προσγειωθεί στη Σελήνη, είναι γεμάτη ορόσημα. Δύο μέλη του πληρώματος, η Christina Koch και ο Victor Glover της NASA, θα γίνουν αντίστοιχα η πρώτη γυναίκα και πρώτος μαύρος που θα ταξιδέψουν στον χώρο μεταξύ της τροχιάς της Γης και της Σελήνης. Το τέταρτο μέλος του πληρώματος, ο Jeremy Hansen από την Καναδική Διαστημική Υπηρεσία, θα γίνει ο πρώτος μη Αμερικανός που θα κάνει το ίδιο. Συλλογικά, η κάψουλα Orion του Artemis II θα μπορούσε να τους μεταφέρει πιο μακριά από τη Γη από οποιονδήποτε άνθρωπο πριν από αυτούς. Το πλήρωμα αναμένεται να φτάσει πάνω από 4.600 μίλια πέρα από τη μακρινή πλευρά της Σελήνης την έκτη ημέρα πτήσης και σχεδόν 253.000 μίλια από τη Γη, καταρρίπτοντας το ρεκόρ του Απριλίου 1970 των 248.655 μιλίων που είχε σημειωθεί από την αποστολή Apollo 13. Οι... εντολές Τραμπ για υποβάθμιση Όπως γράφει ο Guardian, πριν από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία, η NASA προέβαλε την ποικιλομορφία των πληρωμάτων Artemis στον ιστότοπό της, αλλά πέρυσι αφαίρεσε αυτή την αναφορά, σύμφωνα με εκτελεστική εντολή που ζητούσε την κατάργηση αναφορών σχετικών με τη διαφορετικότητα, την ισότητα και τη συμπερίληψη. Ο Glover και η Koch ήταν επίσης προσεκτικοί στο να υποβαθμίσουν τη σημασία αυτών των «πρωτιών» σε συνεντεύξεις πριν από την πτήση. «Δεν πρόκειται για τον εορτασμό ενός ατόμου», δήλωσε η Koch. «Αν υπάρχει κάτι να γιορτάσουμε, είναι ότι ζούμε σε μια εποχή όπου όποιος έχει ένα όνειρο μπορεί να δουλέψει εξίσου σκληρά για να το πετύχει.» Ο Glover εξέφρασε παρόμοια άποψη, λέγοντας ότι χαίρεται που νέοι άνθρωποι μπορούν να ταυτιστούν με αυτούς, αλλά ελπίζει πως κάποια μέρα δεν θα χρειάζεται να γίνεται λόγος για τέτοιες «πρωτιές», αλλά για την ιστορία της ανθρωπότητας συνολικά. Οι στόχοι της NASA Πέρα από την πολιτική, η NASA θέλει η αποστολή Artemis II να πετύχει ως θεμέλιο για φιλόδοξα σχέδια, όπως η δημιουργία βάσης στη Σελήνη μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Ένα βασικό μέρος της αποστολής είναι η φωτογράφιση περιοχών στον νότιο πόλο της Σελήνης, όπου σχεδιάζεται η επόμενη προσελήνωση και η μελλοντική βάση. Το ταξίδι δίνει επίσης χρόνο στους αστροναύτες να δοκιμάσουν κρίσιμο εξοπλισμό και συστήματα υποστήριξης ζωής για μελλοντικές αποστολές, όπως η Artemis IV το 2028, που θα επαναφέρει ανθρώπους στην επιφάνεια της Σελήνης. Η υγεία των αστροναυτών θα παρακολουθείται συνεχώς, ενώ θα μελετηθούν οι επιπτώσεις της ακτινοβολίας και της μικροβαρύτητας. Θα ζήσουν μαζί σε έναν περιορισμένο χώρο μέσα στην κάψουλα μέχρι την προσθαλάσσωση στον Ειρηνικό Ωκεανό, μετά από ένα ταξίδι 685.000 μιλίων. «Ακόμη και κάτι μικρό, όπως το κλικ ενός στυλό, μπορεί να ενοχλήσει κάποιον μετά από 10 ημέρες σε έναν τόσο μικρό χώρο», είπε ο Wiseman, τονίζοντας ότι το πλήρωμα έχει καλή επικοινωνία αλλά αναμένει προκλήσεις. Στο Cape Canaveral και την Cocoa Beach, χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν για να παρακολουθήσουν την εκτόξευση, ενώ η ζήτηση για ξενοδοχεία ήταν πολύ υψηλή. Ο ενθουσιασμός ήταν εμφανής και μέσα στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy, όπου η αποστολή σχεδιάζεται εδώ και χρόνια, αν και έχει καθυστερήσει και ξεπεράσει τον προϋπολογισμό. «Η NASA δημιουργήθηκε για να αναλαμβάνει μεγάλα και τολμηρά εγχειρήματα», δήλωσε ο Jared Isaacman. «Το επόμενο βήμα είναι η επιστροφή της Αμερικής στη Σελήνη. Όσα μάθουμε θα μας βοηθήσουν να επιστρέψουμε στην επιφάνειά της — και αυτή τη φορά, για να μείνουμε.».



Ιστορικές στιγμές εκτυλίχθηκαν το βράδυ της Τετάρτης στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ, στη Φλόριντα των ΗΠΑ, από όπου εκτοξεύτηκε με προορισμό τη Σελήνη ο πύραυλος της NASA Artemis II, μεταφέροντας τέσσερις αστροναύτες.

Είναι η πρώτη αποστολή στη Σελήνη μετά από 54 χρόνια, με τον πύραυλο να βρίσκεται πλέον σε τροχιά γύρω από τη Γη και να συνεχίζει για τις επόμενες ώρες, μέχρι να πραγματοποιηθεί η καύση έγχυσης προς τη Σελήνη, που θα τον στείλει στο υπόλοιπο ταξίδι των 240.000 μιλίων ή 384.000 χιλιομέτρων.Μέσα στην κάψουλα Orion, οι τέσσερις αστροναύτες ξεκίνησαν αμέσως εργασίες για να αξιολογήσουν πώς το σκάφος ανταποκρίθηκε στην άνοδο προς την τροχιά με ταχύτητα 17.500 μιλίων την ώρα.

Οι ελεγκτές πτήσης στο Χιούστον επιβεβαίωσαν ότι και τα τέσσερα ηλιακά πάνελ, τα οποία θα παρέχουν συνεχή ηλεκτρική ενέργεια καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού, αναπτύχθηκαν με επιτυχία.

Η εκτόξευση σηματοδοτεί την πρώτη αποστολή μετά από αυτή του Apollo 17 τον Δεκέμβριο του 1972 που άνθρωποι εγκαταλείπουν τη χαμηλή τροχιά της Γης. Δείτε την εκτόξευση εδώ

«Το έθνος, και ο κόσμος, περίμενε πολύ καιρό για να το ξανακάνει αυτό», δήλωσε ο Reid Wiseman, βετεράνος αστροναύτης της NASA και διοικητής του Artemis II, στους δημοσιογράφους στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy την Κυριακή, καθώς το πλήρωμα — τρεις άνδρες και μία γυναίκα — έφτασε για να μπει σε καραντίνα πριν την εκτόξευση.

Τα ορόσημα

Η δοκιμαστική τους πτήση διάρκειας 10 ημερών, που δεν θα προσγειωθεί στη Σελήνη, είναι γεμάτη ορόσημα. Δύο μέλη του πληρώματος, η Christina Koch και ο Victor Glover της NASA, θα γίνουν αντίστοιχα η πρώτη γυναίκα και πρώτος μαύρος που θα ταξιδέψουν στον χώρο μεταξύ της τροχιάς της Γης και της Σελήνης.

Το τέταρτο μέλος του πληρώματος, ο Jeremy Hansen από την Καναδική Διαστημική Υπηρεσία, θα γίνει ο πρώτος μη Αμερικανός που θα κάνει το ίδιο.

Συλλογικά, η κάψουλα Orion του Artemis II θα μπορούσε να τους μεταφέρει πιο μακριά από τη Γη από οποιονδήποτε άνθρωπο πριν από αυτούς. Το πλήρωμα αναμένεται να φτάσει πάνω από 4.600 μίλια πέρα από τη μακρινή πλευρά της Σελήνης την έκτη ημέρα πτήσης και σχεδόν 253.000 μίλια από τη Γη, καταρρίπτοντας το ρεκόρ του Απριλίου 1970 των 248.655 μιλίων που είχε σημειωθεί από την αποστολή Apollo 13.

Οι... εντολές Τραμπ για υποβάθμιση

Όπως γράφει ο Guardian, πριν από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία, η NASA προέβαλε την ποικιλομορφία των πληρωμάτων Artemis στον ιστότοπό της, αλλά πέρυσι αφαίρεσε αυτή την αναφορά, σύμφωνα με εκτελεστική εντολή που ζητούσε την κατάργηση αναφορών σχετικών με τη διαφορετικότητα, την ισότητα και τη συμπερίληψη.

Ο Glover και η Koch ήταν επίσης προσεκτικοί στο να υποβαθμίσουν τη σημασία αυτών των «πρωτιών» σε συνεντεύξεις πριν από την πτήση.

«Δεν πρόκειται για τον εορτασμό ενός ατόμου», δήλωσε η Koch.

«Αν υπάρχει κάτι να γιορτάσουμε, είναι ότι ζούμε σε μια εποχή όπου όποιος έχει ένα όνειρο μπορεί να δουλέψει εξίσου σκληρά για να το πετύχει.»

Ο Glover εξέφρασε παρόμοια άποψη, λέγοντας ότι χαίρεται που νέοι άνθρωποι μπορούν να ταυτιστούν με αυτούς, αλλά ελπίζει πως κάποια μέρα δεν θα χρειάζεται να γίνεται λόγος για τέτοιες «πρωτιές», αλλά για την ιστορία της ανθρωπότητας συνολικά.

Οι στόχοι της NASA

Πέρα από την πολιτική, η NASA θέλει η αποστολή Artemis II να πετύχει ως θεμέλιο για φιλόδοξα σχέδια, όπως η δημιουργία βάσης στη Σελήνη μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Ένα βασικό μέρος της αποστολής είναι η φωτογράφιση περιοχών στον νότιο πόλο της Σελήνης, όπου σχεδιάζεται η επόμενη προσελήνωση και η μελλοντική βάση.

Το ταξίδι δίνει επίσης χρόνο στους αστροναύτες να δοκιμάσουν κρίσιμο εξοπλισμό και συστήματα υποστήριξης ζωής για μελλοντικές αποστολές, όπως η Artemis IV το 2028, που θα επαναφέρει ανθρώπους στην επιφάνεια της Σελήνης.

Η υγεία των αστροναυτών θα παρακολουθείται συνεχώς, ενώ θα μελετηθούν οι επιπτώσεις της ακτινοβολίας και της μικροβαρύτητας. Θα ζήσουν μαζί σε έναν περιορισμένο χώρο μέσα στην κάψουλα μέχρι την προσθαλάσσωση στον Ειρηνικό Ωκεανό, μετά από ένα ταξίδι 685.000 μιλίων.

«Ακόμη και κάτι μικρό, όπως το κλικ ενός στυλό, μπορεί να ενοχλήσει κάποιον μετά από 10 ημέρες σε έναν τόσο μικρό χώρο», είπε ο Wiseman, τονίζοντας ότι το πλήρωμα έχει καλή επικοινωνία αλλά αναμένει προκλήσεις.

Στο Cape Canaveral και την Cocoa Beach, χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν για να παρακολουθήσουν την εκτόξευση, ενώ η ζήτηση για ξενοδοχεία ήταν πολύ υψηλή.

Ο ενθουσιασμός ήταν εμφανής και μέσα στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy, όπου η αποστολή σχεδιάζεται εδώ και χρόνια, αν και έχει καθυστερήσει και ξεπεράσει τον προϋπολογισμό.

«Η NASA δημιουργήθηκε για να αναλαμβάνει μεγάλα και τολμηρά εγχειρήματα», δήλωσε ο Jared Isaacman.

«Το επόμενο βήμα είναι η επιστροφή της Αμερικής στη Σελήνη. Όσα μάθουμε θα μας βοηθήσουν να επιστρέψουμε στην επιφάνειά της — και αυτή τη φορά, για να μείνουμε.».

πηγή: ethnos.gr

Τρίτη 31 Μαρτίου 2026

Αποστολή «Αρτεμις ΙΙ»: Αυτή τη φορά θα μείνουμε στη Σελήνη

 πηγή: kathmerini.gr

Η πρώτη από το 1972 στελεχωμένη αποστολή στο φεγγάρι απογειώνεται την 1η Απριλίου. Στόχος οι εγκαταστάσεις που θα επιτρέψουν την εξαγωγή ορυκτών. Πόσο πιθανή είναι μια εξωγήινη αντιπαράθεση μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων

6' 46" χρόνος ανάγνωσης

Την Τετάρτη 1η Απριλίου 2026 αναμένεται να ζήσουμε μια ιστορική στιγμή, η οποία δεν θα έχει σχέση με πολέμους: θα πραγματοποιηθεί η εκτόξευση της αποστολής «Αρτεμις ΙΙ» της NASA για τη Σελήνη. Αυτή θα είναι η πρώτη, μετά το 1972, στελεχωμένη αποστολή έως το φεγγάρι. Η διαστημοσυσκευή Ωρίων θα μεταφέρει τέσσερις αστροναύτες σε απόσταση 384.400 χιλιομέτρων μακριά από τη Γη, θα μπει σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, το τετραμελές πλήρωμα θα εποπτεύσει την αθέατη πλευρά της (περίπου 7.400 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνειά της), τεστάροντας τα συστήματα του Ωρίωνα για τη συντήρηση και την ασφάλεια των πληρωμάτων, προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος για την αποστολή «Αρτεμις IV», η οποία αναμένεται να έχει προσσεληνωθεί έως το 2030.

Ενδιαμέσως, η αποστολή «Αρτεμις ΙΙΙ» θα επαναλάβει μια ακόμη περιφορά γύρω από τον δορυφόρο της Γης. Είχε προηγηθεί η μη στελεχωμένη «Αρτεμις Ι» το 2022, που επίσης τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Η «Αρτεμις ΙΙ» θα μεταφέρει για πρώτη φορά έπειτα από 54 χρόνια ανθρώπους έως τη Σελήνη. Το πλήρωμα θα περιλαμβάνει την Αμερικανίδα Κριστίνα Κοκ, την πρώτη γυναίκα που θα φτάσει μέχρι το φεγγάρι. Επίσης, ο Βίκτορ Γκλόβερ θα είναι ο πρώτος Αφροαμερικανός που θα ξεφύγει από την τροχιά της Γης και θα ταξιδέψει έως τη Σελήνη, ενώ και ο Καναδός Τζέρεμι Χάνσεν αναμένεται να είναι ο πρώτος μη Αμερικανός που θα πετύχει κάτι τέτοιο. Κυβερνήτης θα είναι ο Αμερικανός Ριντ Ουάιζμαν.

Αποστολή «Αρτεμις ΙΙ»: Αυτή τη φορά θα μείνουμε στη Σελήνη-1
Οι αστροναύτες της αποστολής «Αρτεμις II» της NASA, στο Kennedy Space Center στη Φλόριντα, τον Σεπτέμβριο του 2023. Από αριστερά, ο Αμερικανός κυβερνήτης Ριντ Ουάιζμαν, ο Βίκτορ Γκλόβερ, πρώτος Αφροαμερικανός που θα ξεφύγει από την τροχιά της Γης και θα ταξιδέψει έως τη Σελήνη, η Αμερικανίδα Κριστίνα Κοκ, πρώτη γυναίκα που θα κάνει αυτό το ταξίδι, και ο Καναδός Τζέρεμι Χάνσεν, πρώτος μη Αμερικανός που θα πετύχει κάτι τέτοιο. [NASA / FRANK MICHAUX]

Το «γόητρο» στον Ψυχρό Πόλεμο

«Η περιπέτεια της Σελήνης τη δεκαετία του 1960 ήταν ένα παιχνίδι γοήτρου ανάμεσα σε Αμερική και Σοβιετική Ενωση», μας εξηγεί ο Ιωάννης Δαγκλής, καθηγητής Διαστημικής Φυσικής του ΕΚΠΑ, πρώην πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος, μέλος της Διεθνούς Αστροναυτικής Ακαδημίας και επιτροπών εμπειρογνωμόνων της NASA, της European Space Agency (ESA) κ.ά. «Τότε όμως το φεγγάρι θεωρούνταν ότι ήταν τόπος παντελώς άχρηστος για την ανθρωπότητα. Πλέον η εικόνα που έχουμε είναι τελείως διαφορετική». Το 1969, ο άνθρωπος «έριξε μια ματιά» στη Σελήνη. Το 2026 πάει για να μείνει. Κατά τον κ. Δαγκλή, αυτό συμβαίνει για δύο κυρίως λόγους. «Ο ένας είναι οι πλούσιες και πολύτιμες πρώτες ύλες. Το ισότοπο Ηλιο-3 είναι πάρα πολύ σημαντικό για μελλοντική παραγωγή ενέργειας μέσω σύντηξης. Υπάρχει επίσης νερό, κυρίως σε μορφή πάγου στους πόλους. Η ύπαρξη νερού επιβεβαιώθηκε από την ινδική αποστολή “Chandrayaan-1”.

Πάγος σημαίνει νερό
Εχουν εντοπιστεί μεγάλες ποσότητες επιφανειακού πάγου, κυρίως στον νότιο πόλο της Σελήνης, αλλά εκτιμάται ότι υπάρχουν επίσης μεγάλες ποσότητες υπόγειου πάγου στον βόρειο πόλο. Δεν θα χρειάζεται να μεταφέρεται νερό από τη Γη. Ιωάννης Δαγκλής
Πρώην πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος.

»Εχουν εντοπιστεί μεγάλες ποσότητες επιφανειακού πάγου, κυρίως στον νότιο πόλο της Σελήνης, αλλά εκτιμάται ότι υπάρχουν επίσης μεγάλες ποσότητες υπόγειου πάγου στον βόρειο πόλο. Δεν θα χρειάζεται να μεταφέρεται νερό (με μεγάλο κόστος) από τη Γη. Μάλιστα, εκτιμούν ότι θα είναι 90% φθηνότερο να παράγουν πόσιμο νερό επί τόπου. Και βέβαια μπορούν να παράγουν και οξυγόνο από το νερό. Γι’ αυτό υπάρχει και αυξημένο ενδιαφέρον της Κίνας. Οι Κινέζοι ήταν οι πρώτοι που προσσελήνωσαν άκατο στην αθέατη πλευρά της Σελήνης (σ.σ. αποστολή “Τσανγκ 4” στις 3 Ιανουαρίου 2019).

»Ο δεύτερος λόγος της μόνιμης εγκατάστασης είναι ότι οι εκτοξεύσεις από τη Σελήνη για να πάμε οπουδήποτε αλλού (π.χ. στον Αρη) θα είναι πολύ ευκολότερες και πολύ φθηνότερες απ’ ό,τι από τη Γη. Βεβαίως, θα χρειαστεί πολύς χρόνος για όλα αυτά, κάπου μέσα στην επόμενη δεκαετία το νωρίτερο».

Η δρ Ανεζίνα Σολωμονίδου, πλανητολόγος, ειδική επιστήμονας ΕΛΚΕΔ, εκπρόσωπος της Ελλάδας στον τομέα Ανθρώπινης και Ρομποτικής Εξερεύνησης στην ESA, έχει παρακολουθήσει στενά το πρόγραμμα «Aρτεμις» και εκπροσωπεί την Ελλάδα στις επιτροπές εξερεύνησης του φεγγαριού και του Aρη στην ESA. Oπως λέει, «υπάρχει η εντύπωση ότι η Σελήνη μετά το ’70 “εγκαταλείφθηκε”. Στην πραγματικότητα, όμως, επενδύσαμε σε ρομποτικές αποστολές, στείλαμε διαστημόπλοια στα όρια του ηλιακού συστήματος. Κυρίως, μάθαμε από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό πώς μπορεί να ζει ο άνθρωπος έξω από τη Γη. Τώρα η Σελήνη λειτουργεί δοκιμαστικά, ώστε να καταλάβουμε αν μπορούμε να φτιάξουμε υποδομές πέρα από το προστατευμένο περιβάλλον της Γης. Κυρίως μας ενδιαφέρει αυτό που αποκαλούμε αξιοποίηση επιτόπιων πόρων (in situ resource utilization). Από την εξαγωγή, για παράδειγμα, του πάγου, μπορούμε να παράγουμε πόσιμο νερό, οξυγόνο και υδρογόνο. Η λεγόμενη “σκοτεινή πλευρά”, που στην πραγματικότητα είναι η αθέατη πλευρά, προσφέρει μοναδικές συνθήκες για επιστημονική έρευνα, καθώς προστατεύεται από τις ραδιοπαρεμβολές της Γης».

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διπλωματικές περιπλοκές της υπόθεσης. «Στο πλαίσιο της έντονης διεθνούς κινητοποίησης για εγκατάσταση στο φεγγάρι, έχουν δημιουργηθεί δύο ανταγωνιστικές κοινοπραξίες», εξηγεί ο κ. Δαγκλής. «Οι Συμφωνίες “Aρτεμις”, με ηγέτη – συντονιστή τις ΗΠΑ και ο Διεθνής Σεληνιακός Ερευνητικός Σταθμός – ILRS (International Lunar Research Station), με συντονιστή την Κίνα. Τον Οκτώβριο του 2020 οι ΗΠΑ και επτά ακόμη κράτη (Αυστραλία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιαπωνία, Ιταλία, Καναδάς, Λουξεμβούργο) συνυπέγραψαν τις Συμφωνίες “Aρτεμις” – “Αρχές συνεργασίας για τη μη στρατιωτική εξερεύνηση και χρήση της Σελήνης, του Aρη, των κομητών και των αστεροειδών για ειρηνικούς σκοπούς”.

Μικρές βάσεις
Δεν μιλάμε για «αποικίες», όπως τις έχουμε δει στις περισσότερες sci-fi ταινίες. Μιλάμε για μικρές, ελεγχόμενες βάσεις με κλειστά συστήματα υποστήριξης ζωής, παραγωγή ενέργειας και αξιοποίηση τοπικών πόρων. Οχι για πόλεις στη Σελήνη.
Δρ Ανεζίνα Σολωμονίδου 
Εκπρόσωπος της Ελλάδας στον τομέα Ανθρώπινης και Ρομποτικής Εξερεύνησης στην ESA.

Σε χρόνο-αστραπή, τον Μάρτιο του 2021, η Κίνα και η Ρωσία υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης για τη συνεργασία στην κατασκευή του ILRS. Μέχρι σήμερα 61 κράτη έχουν προσχωρήσει στις Συμφωνίες “Aρτεμις” και 13 χώρες στον ILRS. Το 2024 υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στον ILRS η Τουρκία, και ως εκ τούτου αναμενόμενος εταίρος των Συμφωνιών “Αρτεμις”. Ωστόσο, δεν έχει υπογράψει ακόμη. Η Ελλάδα υπέγραψε, ως 35η χώρα, τις Συμφωνίες “Αρτεμις” τον Φεβρουάριο του 2024 στην Ουάσιγκτον». Οπως αναφέρθηκε ήδη, τα δύο «αγκάθια» των συμφωνιών είναι η εκμετάλλευση των σεληνιακών πόρων και η δημιουργία περιμέτρων ασφαλείας.

Τι μπορεί να σημαίνει πρακτικά το δεύτερο; «Το πιθανότερο είναι ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι θα θέλουν να δημιουργήσουν σεληνιακές βάσεις όσο το δυνατόν πιο κοντά στα “κοιτάσματα” νερού», απαντάει ο κ. Δαγκλής. «Πώς θα αντιμετωπίσει ο πρώτος τον δεύτερο; Θα επικαλεστεί λόγους ασφαλείας και θα ζητήσει να μην προσσεληνωθούν άλλοι στην περιοχή; Και πόση θα είναι αυτή η περίμετρος ασφαλείας; Είναι ορατός ο κίνδυνος σύγκρουσης».

«Δεν μπορείς να διεκδικήσεις κάποια περιοχή στη Σελήνη, μπορείς όμως να πεις ότι πραγματοποιείς έρευνες στις οποίες δεν μπορεί κάποιος τρίτος να παρέμβει», μας λέει ο Τζέιμς Κάρπεντερ, διευθυντής της ομάδας επιστημονικής έρευνας για το φεγγάρι στην ESA. «Αν δύο χώρες πραγματοποιούν έρευνες σε κοντινή απόσταση η μία από την άλλη, είναι πολύ πιθανό να δημιουργηθούν προβλήματα λόγω της σκόνης και των σκουπιδιών που θα συγκεντρωθούν, καθώς και εξαιτίας μολύνσεων που μπορεί να προκληθούν και να επηρεάσουν τις έρευνες». Πλέον θα μιλάμε για αποικίες στη Σελήνη;

Η κ. Σολωμονίδου διαφωνεί. «Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν μιλάμε για “αποικίες”, όπως τις φανταζόμαστε ή όπως τις έχουμε δει στις περισσότερες sci-fi ταινίες. Μιλάμε για μικρές, ελεγχόμενες βάσεις με κλειστά συστήματα υποστήριξης ζωής, παραγωγή ενέργειας και αξιοποίηση τοπικών πόρων. Οχι για πόλεις στη Σελήνη. Είναι ένα δοκιμαστικό πεδίο για να αξιολογήσουμε αν μπορούμε να υπάρχουμε με ασφάλεια πέρα από τη Γη».

Ο «ελκυστικός» Αρης

Μήπως η μεγάλη κουβέντα δεν είναι η Σελήνη αλλά ο Αρης; «Ο Αρης είναι επιστημονικά ένας εξαιρετικά ελκυστικός στόχος», τονίζει η κ. Σολωμονίδου, «αλλά είναι και ένα πολύ εχθρικό περιβάλλον. Εχει λεπτή ατμόσφαιρα, έντονη ακτινοβολία, χαμηλές θερμοκρασίες και τεράστιες αποστάσεις από τη Γη. Αρα, ναι, είναι ρεαλιστικός στόχος μακροπρόθεσμα. Οχι όμως άμεσα, και σίγουρα όχι με όρους εγκατάστασης στο ορατό μέλλον. Η Σελήνη λειτουργεί ως δοκιμαστικό πεδίο». «Οντως, οι αστροναύτες θα εκτεθούν σε μηδενική βαρύτητα και κοσμικές ακτινοβολίες, από αυτές που δεν υφίστανται στον ίδιο βαθμό σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη», επιβεβαιώνει ο Τζέιμς Κάρπεντερ. «Κάτι ακόμη πολύ σημαντικό είναι ο ψυχολογικός παράγοντας: όσοι πάνε στον Αρη, στην ουσία δεν θα επιστρέψουν στη Γη. Απαιτείται τεράστια ψυχολογική προετοιμασία γι’ αυτό».

πηγή: kathmerini.gr

Remaining Time 0:00
 

Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026

Τι είναι το «Ματωμένο Φεγγάρι»: που θα δούμε στον νυχτερινό ουρανό, 3 Μαρτίου 2026

 

«Ματωμένο Φεγγάρι»: Τι είναι και πότε θα το δούμε στον νυχτερινό ουρανό
Το «Ματωμένο Φεγγάρι» είναι το φεγγάρι που παίρνει ένα εντυπωσιακό κόκκινο χρώμα κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης Σελήνης.

Το φαινόμενο εμφανίζεται όταν η σκιά της Γης καλύπτει πλήρως τo φεγγάρι, φιλτράροντας το ηλιακό φως μέσα από την ατμόσφαιρά μας και βάφοντας την επιφάνεια της Σελήνης βαθύ κόκκινο ή χάλκινο καφέ χρώμα.Επειδή η τροχιά της Σελήνης έχει ελαφρώς μια κλίση, οι περισσότερες πανσέληνοι δεν ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τη Γη και τον Ήλιο. Όταν όμως αυτό συμβαίνει, το αποτέλεσμα είναι μια εντυπωσιακή έκλειψη «Ματωμένης Σελήνης», ένα φαινόμενο που συναρπάζει τους παρατηρητές του ουρανού εδώ και αιώνες.

Η επόμενη «Ματωμένη Σελήνη» θα εμφανιστεί στις 3 Μαρτίου 2026 και θα αποτελέσει την τελευταία ολική έκλειψη Σελήνης σε οποιοδήποτε σημείο της Γης μέχρι την Πρωτοχρονιά του 2028-2029.

Πόσο συχνά εμφανίζεται το «Ματωμένο Φεγγάρι»;

Ονομάζεται έτσι επειδή κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης Σελήνης, η ατμόσφαιρα της Γης φιλτράρει το ηλιακό φως και διασκορπίζει το μπλε φως, με αποτέλεσμα η Σελήνη να λάμπει σε κόκκινες ή χάλκινες αποχρώσεις.

Περίπου το 29% όλων των σεληνιακών εκλείψεων είναι ολικές εκλείψεις. Η Γη βιώνει κατά μέσο όρο περίπου δύο σεληνιακές εκλείψεις τον χρόνο. Στα περισσότερα σημεία του πλανήτη, μπορεί κανείς να δει μια ολική έκλειψη Σελήνης περίπου κάθε δυόμισι χρόνια.

Δεν δημιουργούν όλες οι σεληνιακές εκλείψεις ένα ματωμένο φεγγάρι. Όταν η Γη καλύπτει μόνο ένα μέρος του Ήλιου, τότε το πιο σκοτεινό κομμάτι της σκιάς της πέφτει πάνω σε ένα τμήμα της Σελήνης και προκαλείται μερική έκλειψη.

Κατά την ολική έκλειψη η Σελήνη βρίσκεται εξ ολοκλήρου μέσα στη σκιά της Γης και τότε εμφανίζεται το εντυπωσιακό φαινόμενο του «Ματωμένου Φεγγαριού».

Το ηλιακό φως που περνά μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης φιλτράρεται και διασκορπίζεται, με αποτέλεσμα να αφαιρείται το μπλε φως και να φτάνουν στη Σελήνη μόνο τα μεγαλύτερα μήκη κύματος, δηλαδή τα κόκκινα και πορτοκαλί. Αυτό είναι το ίδιο φαινόμενο που κάνει την ανατολή και τη δύση του Ήλιου να φαίνονται κόκκινες, και «λούζει» τη Σελήνη με μια χάλκινη λάμψη.

Η ακριβής απόχρωση του «Ματωμένου Φεγγαριού» μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τις συνθήκες της ατμόσφαιρας. Η ηφαιστειακή τέφρα, ο καπνός από πυρκαγιές, η σκόνη ή η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορούν να την κάνουν να φαίνεται πιο σκούρα ή πιο έντονη.

Σύμφωνα με τη NASA, σημειώνονται δύο έως τέσσερις σεληνιακές εκλείψεις κάθε χρόνο. Αν και πλανήτες και δορυφόροι σε όλο το ηλιακό σύστημα δημιουργούν σκιές, μόνο η Γη προκαλεί σεληνιακές εκλείψεις που καλύπτουν πλήρως τη Σελήνη της – μια κοσμική ευθυγράμμιση που δεν θα διαρκέσει για πάντα, καθώς η Σελήνη απομακρύνεται αργά από τη Γη κατά περίπου 4 εκατοστά τον χρόνο.

patrisnews.gr 

Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026

Έρχεται εντυπωσιακή «παρέλαση» έξι πλανητών - Πότε θα είναι ορατό το φαινόμενο στην Ελλάδα

 

Οι λάτρεις του διαστήματος θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν ένα μοναδικό θέαμα στο τέλος του μήνα
Πλανήτες (freepik.com)
Πλανήτες (freepik.com)

Έξι πλανήτες ευθυγραμμίζονται σε μια σπάνια παρέλαση στο τέλος του Φεβρουαρίου.

Το ουράνιο θέαμα θα είναι πιο εντυπωσιακό στις 28 Φεβρουαρίου, όταν ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας θα ευθυγραμμιστούν στον ουρανό.

Οι λάτρεις του διαστήματος θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν ένα μοναδικό θέαμα στο τέλος του μήνα, καθώς έξι πλανήτες θα εμφανιστούν κοντά ο ένας στον άλλο στον νυχτερινό ουρανό.

Το φαινόμενο, γνωστό ως παρέλαση πλανητών ή πλανητική ευθυγράμμιση, συμβαίνει όταν τουλάχιστον τέσσερις ή πέντε πλανήτες είναι ορατοί ταυτόχρονα, σύμφωνα με τη NASA. Στις 28 Φεβρουαρίου, οι αστρονόμοι θα έχουν την ευκαιρία να παρατηρήσουν τον Ερμή, την Αφροδίτη, τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα να ευθυγραμμίζονται κοντά στον ουρανό, δημιουργώντας ένα σπάνιο πλανητικό θέαμα.

Γιατί γίνονται οι πλανητικές παρελάσεις;

Όπως αναφέρει το BBC, οι πλανητικές παρελάσεις γίνονται επειδή οι πλανήτες περιστρέφονται γύρω από τον ήλιο σε περίπου το ίδιο επίπεδο, γνωστό ως επίπεδο της εκλειπτικής. Αν και κάθε πλανήτης κινείται με διαφορετική ταχύτητα και απόσταση, υπάρχουν στιγμές που αρκετοί από αυτούς φαίνονται να ευθυγραμμίζονται από την προοπτική της Γης.

Έχει συμβεί κάτι παρόμοιο στο παρελθόν;

Ναι. Στις 27 Φεβρουαρίου 2025, επτά πλανήτες, συμπεριλαμβανομένων του Ερμή, της Αφροδίτης, του Άρη, του Δία, του Κρόνου, του Ουρανού και του Ποσειδώνα, ευθυγραμμίστηκαν σε ένα σπάνιο θέαμα που δεν θα ξαναδούμε μέχρι το 2040.

Κατά τη στιγμή της ευθυγράμμισης, ο Γκρεγκ Μπράουν, αστρονόμος στο Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρήνουιτς, δήλωσε στο PA Media: «Ομαδοποιήσεις τριών, τεσσάρων ή ακόμα και πέντε πλανητών που είναι ορατές δεν είναι ασυνήθιστες, εμφανίζονται τακτικά καθ' όλη τη διάρκεια του έτους... Όμως, όσο περισσότεροι πλανήτες εμπλέκονται, τόσο περισσότερα πράγματα πρέπει να ευθυγραμμιστούν για να είναι ορατά ταυτόχρονα. Αυτό κάνει τις πλήρεις παρελάσεις επτά πλανητών αρκετά σπάνιες».

Ποιοι πλανήτες θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι;

Σύμφωνα με τη NASA, οι ευκαιρίες παρατήρησης πολλών πλανητών μπορούν να διαρκέσουν από εβδομάδες έως περισσότερο από ένα μήνα, καθώς οι κινήσεις των πλανητών είναι αργές και σταδιακές. Μερικοί θα μπορέσουν να δουν την ευθυγράμμιση ήδη από αυτό το Σαββατοκύριακο, αλλά αυτό που κάνει την 28η Φεβρουαρίου ιδιαίτερα ξεχωριστή μέρα είναι ότι οι πλανήτες θα είναι πιο συγκεντρωμένοι και θα μπορούν να φανούν πολλοί πλανήτες μαζί στον βραδινό ουρανό.

Τέσσερις πλανήτες – ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης και ο Δίας – θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι. Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας, ωστόσο, θα χρειαστούν κιάλια ή τηλεσκόπιο, καθώς βρίσκονται σε τροχιά στις κρύες, απομακρυσμένες εξωτερικές περιοχές του ηλιακού συστήματος. Ο Ερμής μπορεί να είναι περιστασιακά δύσκολο να εντοπιστεί λόγω της χαμηλής του θέσης κοντά στον ορίζοντα

Πότε θα είναι η καλύτερη στιγμή για να δείτε την παρέλαση των πλανητών;

Η βέλτιστη στιγμή για να δείτε την ευθυγράμμιση θα είναι περίπου 30 λεπτά μετά την τοπική δύση του ηλίου, με το Star Walk να συνιστά στους θεατές να κοιτάξουν χαμηλά στον δυτικό ουρανό, ιδανικά με ανεμπόδιστη θέα και καθαρές καιρικές συνθήκες.

Η NASA εξηγεί ότι για να είναι ορατός ένας πλανήτης χωρίς οπτική βοήθεια, θα πρέπει να βρίσκεται τουλάχιστον μερικές μοίρες πάνω από τον ορίζοντα, με 10 μοίρες ή περισσότερο να είναι το ιδανικό.

«Αυτό είναι κρίσιμο, επειδή η ατμόσφαιρα της Γης κοντά στο έδαφος εξασθενεί τα ουράνια σώματα καθώς ανατέλλουν ή δύουν», λέει η NASA, προσθέτοντας: «Ακόμη και οι φωτεινοί πλανήτες γίνονται δύσκολο ή αδύνατο να εντοπιστούν όταν βρίσκονται πολύ χαμηλά, καθώς το φως τους διασκορπίζεται και απορροφάται στην πορεία του προς το μάτι σας».

Πού μπορώ να δω την παρέλαση των πλανητών;

Η ευθυγράμμιση θα είναι ορατή σε ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, αλλά επειδή η 28η Φεβρουαρίου είναι μια μέση ημερομηνία, οι θεατές σε διάφορα μέρη του κόσμου μπορεί να μπορούν να δουν την παρέλαση λίγες ημέρες πριν ή μετά από αυτή την ημερομηνία.

Σύμφωνα με το Star Walk, η καλύτερη θέα θα είναι στις 25 Φεβρουαρίου για το Σάο Πάολο, στις 28 Φεβρουαρίου για την Αθήνα, τη Νέα Υόρκη, την Πόλη του Μεξικού και το Τόκιο, την 1η Μαρτίου για το Πεκίνο, το Βερολίνο, το Λονδίνο και τη Βομβάη και στις 2 Μαρτίου από το Ρέικιαβικ.

πηγή: Έθνος, ethnos.gr