Τι είναι το «Ματωμένο Φεγγάρι»: που θα δούμε στον νυχτερινό ουρανό, 3 Μαρτίου 2026

 

Το «Ματωμένο Φεγγάρι» είναι το φεγγάρι που παίρνει ένα εντυπωσιακό κόκκινο χρώμα κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης Σελήνης.

Το φαινόμενο εμφανίζεται όταν η σκιά της Γης καλύπτει πλήρως τo φεγγάρι, φιλτράροντας το ηλιακό φως μέσα από την ατμόσφαιρά μας και βάφοντας την επιφάνεια της Σελήνης βαθύ κόκκινο ή χάλκινο καφέ χρώμα.Επειδή η τροχιά της Σελήνης έχει ελαφρώς μια κλίση, οι περισσότερες πανσέληνοι δεν ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τη Γη και τον Ήλιο. Όταν όμως αυτό συμβαίνει, το αποτέλεσμα είναι μια εντυπωσιακή έκλειψη «Ματωμένης Σελήνης», ένα φαινόμενο που συναρπάζει τους παρατηρητές του ουρανού εδώ και αιώνες.

Η επόμενη «Ματωμένη Σελήνη» θα εμφανιστεί στις 3 Μαρτίου 2026 και θα αποτελέσει την τελευταία ολική έκλειψη Σελήνης σε οποιοδήποτε σημείο της Γης μέχρι την Πρωτοχρονιά του 2028-2029.

Πόσο συχνά εμφανίζεται το «Ματωμένο Φεγγάρι»;

Ονομάζεται έτσι επειδή κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης Σελήνης, η ατμόσφαιρα της Γης φιλτράρει το ηλιακό φως και διασκορπίζει το μπλε φως, με αποτέλεσμα η Σελήνη να λάμπει σε κόκκινες ή χάλκινες αποχρώσεις.

Περίπου το 29% όλων των σεληνιακών εκλείψεων είναι ολικές εκλείψεις. Η Γη βιώνει κατά μέσο όρο περίπου δύο σεληνιακές εκλείψεις τον χρόνο. Στα περισσότερα σημεία του πλανήτη, μπορεί κανείς να δει μια ολική έκλειψη Σελήνης περίπου κάθε δυόμισι χρόνια.

Δεν δημιουργούν όλες οι σεληνιακές εκλείψεις ένα ματωμένο φεγγάρι. Όταν η Γη καλύπτει μόνο ένα μέρος του Ήλιου, τότε το πιο σκοτεινό κομμάτι της σκιάς της πέφτει πάνω σε ένα τμήμα της Σελήνης και προκαλείται μερική έκλειψη.

Κατά την ολική έκλειψη η Σελήνη βρίσκεται εξ ολοκλήρου μέσα στη σκιά της Γης και τότε εμφανίζεται το εντυπωσιακό φαινόμενο του «Ματωμένου Φεγγαριού».

Το ηλιακό φως που περνά μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης φιλτράρεται και διασκορπίζεται, με αποτέλεσμα να αφαιρείται το μπλε φως και να φτάνουν στη Σελήνη μόνο τα μεγαλύτερα μήκη κύματος, δηλαδή τα κόκκινα και πορτοκαλί. Αυτό είναι το ίδιο φαινόμενο που κάνει την ανατολή και τη δύση του Ήλιου να φαίνονται κόκκινες, και «λούζει» τη Σελήνη με μια χάλκινη λάμψη.

Η ακριβής απόχρωση του «Ματωμένου Φεγγαριού» μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τις συνθήκες της ατμόσφαιρας. Η ηφαιστειακή τέφρα, ο καπνός από πυρκαγιές, η σκόνη ή η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορούν να την κάνουν να φαίνεται πιο σκούρα ή πιο έντονη.

Σύμφωνα με τη NASA, σημειώνονται δύο έως τέσσερις σεληνιακές εκλείψεις κάθε χρόνο. Αν και πλανήτες και δορυφόροι σε όλο το ηλιακό σύστημα δημιουργούν σκιές, μόνο η Γη προκαλεί σεληνιακές εκλείψεις που καλύπτουν πλήρως τη Σελήνη της – μια κοσμική ευθυγράμμιση που δεν θα διαρκέσει για πάντα, καθώς η Σελήνη απομακρύνεται αργά από τη Γη κατά περίπου 4 εκατοστά τον χρόνο.

patrisnews.gr 

Έρχεται εντυπωσιακή «παρέλαση» έξι πλανητών - Πότε θα είναι ορατό το φαινόμενο στην Ελλάδα

 

Οι λάτρεις του διαστήματος θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν ένα μοναδικό θέαμα στο τέλος του μήνα

Πλανήτες (freepik.com)

Έξι πλανήτες ευθυγραμμίζονται σε μια σπάνια παρέλαση στο τέλος του Φεβρουαρίου.

Το ουράνιο θέαμα θα είναι πιο εντυπωσιακό στις 28 Φεβρουαρίου, όταν ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας θα ευθυγραμμιστούν στον ουρανό.

Οι λάτρεις του διαστήματος θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν ένα μοναδικό θέαμα στο τέλος του μήνα, καθώς έξι πλανήτες θα εμφανιστούν κοντά ο ένας στον άλλο στον νυχτερινό ουρανό.

Το φαινόμενο, γνωστό ως παρέλαση πλανητών ή πλανητική ευθυγράμμιση, συμβαίνει όταν τουλάχιστον τέσσερις ή πέντε πλανήτες είναι ορατοί ταυτόχρονα, σύμφωνα με τη NASA. Στις 28 Φεβρουαρίου, οι αστρονόμοι θα έχουν την ευκαιρία να παρατηρήσουν τον Ερμή, την Αφροδίτη, τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα να ευθυγραμμίζονται κοντά στον ουρανό, δημιουργώντας ένα σπάνιο πλανητικό θέαμα.

Γιατί γίνονται οι πλανητικές παρελάσεις;

Όπως αναφέρει το BBC, οι πλανητικές παρελάσεις γίνονται επειδή οι πλανήτες περιστρέφονται γύρω από τον ήλιο σε περίπου το ίδιο επίπεδο, γνωστό ως επίπεδο της εκλειπτικής. Αν και κάθε πλανήτης κινείται με διαφορετική ταχύτητα και απόσταση, υπάρχουν στιγμές που αρκετοί από αυτούς φαίνονται να ευθυγραμμίζονται από την προοπτική της Γης.

Έχει συμβεί κάτι παρόμοιο στο παρελθόν;

Ναι. Στις 27 Φεβρουαρίου 2025, επτά πλανήτες, συμπεριλαμβανομένων του Ερμή, της Αφροδίτης, του Άρη, του Δία, του Κρόνου, του Ουρανού και του Ποσειδώνα, ευθυγραμμίστηκαν σε ένα σπάνιο θέαμα που δεν θα ξαναδούμε μέχρι το 2040.

Κατά τη στιγμή της ευθυγράμμισης, ο Γκρεγκ Μπράουν, αστρονόμος στο Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρήνουιτς, δήλωσε στο PA Media: «Ομαδοποιήσεις τριών, τεσσάρων ή ακόμα και πέντε πλανητών που είναι ορατές δεν είναι ασυνήθιστες, εμφανίζονται τακτικά καθ' όλη τη διάρκεια του έτους... Όμως, όσο περισσότεροι πλανήτες εμπλέκονται, τόσο περισσότερα πράγματα πρέπει να ευθυγραμμιστούν για να είναι ορατά ταυτόχρονα. Αυτό κάνει τις πλήρεις παρελάσεις επτά πλανητών αρκετά σπάνιες».

Ποιοι πλανήτες θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι;

Σύμφωνα με τη NASA, οι ευκαιρίες παρατήρησης πολλών πλανητών μπορούν να διαρκέσουν από εβδομάδες έως περισσότερο από ένα μήνα, καθώς οι κινήσεις των πλανητών είναι αργές και σταδιακές. Μερικοί θα μπορέσουν να δουν την ευθυγράμμιση ήδη από αυτό το Σαββατοκύριακο, αλλά αυτό που κάνει την 28η Φεβρουαρίου ιδιαίτερα ξεχωριστή μέρα είναι ότι οι πλανήτες θα είναι πιο συγκεντρωμένοι και θα μπορούν να φανούν πολλοί πλανήτες μαζί στον βραδινό ουρανό.

Τέσσερις πλανήτες – ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης και ο Δίας – θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι. Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας, ωστόσο, θα χρειαστούν κιάλια ή τηλεσκόπιο, καθώς βρίσκονται σε τροχιά στις κρύες, απομακρυσμένες εξωτερικές περιοχές του ηλιακού συστήματος. Ο Ερμής μπορεί να είναι περιστασιακά δύσκολο να εντοπιστεί λόγω της χαμηλής του θέσης κοντά στον ορίζοντα

Πότε θα είναι η καλύτερη στιγμή για να δείτε την παρέλαση των πλανητών;

Η βέλτιστη στιγμή για να δείτε την ευθυγράμμιση θα είναι περίπου 30 λεπτά μετά την τοπική δύση του ηλίου, με το Star Walk να συνιστά στους θεατές να κοιτάξουν χαμηλά στον δυτικό ουρανό, ιδανικά με ανεμπόδιστη θέα και καθαρές καιρικές συνθήκες.

Η NASA εξηγεί ότι για να είναι ορατός ένας πλανήτης χωρίς οπτική βοήθεια, θα πρέπει να βρίσκεται τουλάχιστον μερικές μοίρες πάνω από τον ορίζοντα, με 10 μοίρες ή περισσότερο να είναι το ιδανικό.

«Αυτό είναι κρίσιμο, επειδή η ατμόσφαιρα της Γης κοντά στο έδαφος εξασθενεί τα ουράνια σώματα καθώς ανατέλλουν ή δύουν», λέει η NASA, προσθέτοντας: «Ακόμη και οι φωτεινοί πλανήτες γίνονται δύσκολο ή αδύνατο να εντοπιστούν όταν βρίσκονται πολύ χαμηλά, καθώς το φως τους διασκορπίζεται και απορροφάται στην πορεία του προς το μάτι σας».

Πού μπορώ να δω την παρέλαση των πλανητών;

Η ευθυγράμμιση θα είναι ορατή σε ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, αλλά επειδή η 28η Φεβρουαρίου είναι μια μέση ημερομηνία, οι θεατές σε διάφορα μέρη του κόσμου μπορεί να μπορούν να δουν την παρέλαση λίγες ημέρες πριν ή μετά από αυτή την ημερομηνία.

Σύμφωνα με το Star Walk, η καλύτερη θέα θα είναι στις 25 Φεβρουαρίου για το Σάο Πάολο, στις 28 Φεβρουαρίου για την Αθήνα, τη Νέα Υόρκη, την Πόλη του Μεξικού και το Τόκιο, την 1η Μαρτίου για το Πεκίνο, το Βερολίνο, το Λονδίνο και τη Βομβάη και στις 2 Μαρτίου από το Ρέικιαβικ.

πηγή: Έθνος, ethnos.gr